22 października 2026r. w Kujawsko-Pomorskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Minikowie odbyło się szkolenie pn.: „Wymogi ochrony środowiska w gospodarstwie rolnym. Rolnicze stosowanie osadów ściekowych – proces odzysku R10” zaplanowane dla doradców rolniczych. Szkolenie współfinansowane zostało ze środków pochodzących z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu w ramach programu Edukacja Ekologiczna 2026.
Szkolenie poprowadził dr inż. Piotr Wojewódzki, który jest pracownikiem badawczo-dydaktycznym Wydziału Rolnictwa i Biotechnologii Politechniki Bydgoskiej. Pan Piotr jest autorem wielu opracowań w postaci wniosków o pozwolenia oraz zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, w tym na odzysk metodą R10, a także ocen oddziaływania różnych przedsięwzięć na środowisko. Jest także właścicielem przedsiębiorstwa “SOZO-ochrona środowiska”, które zajmuje się praktycznymi metodami ochrony środowiska, czyli inżynierią środowiska, przygotowywaniem ekspertyz, raportów i dokumentów w zakresie ochrony środowiska i odziaływania na nie.
Szkolenie było okazją do pogłębienia wiedzy na temat rolniczego wykorzystania osadów ściekowych, które są osadem pochodzącym z komór fermentacyjnych i innych instalacji do oczyszczania ścieków. Po odpowiednim przetworzeniu, tak powstały osad można stosować jako nawóz. Jego właściwości zbliżone są do obornika, co oznacza, że może być wykorzystywany właśnie m. in. rolniczo i stanowi świetną alternatywę dla nawozów naturalnych. W takich osadach drzemie duży potencjał – są żyzne, aktywne biologicznie i poprawiają strukturę gleby. Ich stosowanie rozwiązuje także problem co zrobić z odpadami powstałymi w oczyszczalniach komunalnych.
Stosowanie osadów ściekowych jest oczywiście regulowane przepisami prawnymi oraz szeregiem zaleceń, przepisów i ograniczeń, które zbliżone są do zasad, jakimi kierować się trzeba stosując nawozy naturalne. Podczas wystąpienia prelegent szczegółowo omówił mechanizm powstawania osadów ściekowych oraz wskazał kluczowe różnice między osadami komunalnymi a przemysłowymi. To właśnie pochodzenie osadów bezpośrednio decyduje o rygorystycznych wymogach formalno-prawnych oraz rodzajach pozwoleń, jakie należy uzyskać przed ich ponownym wykorzystaniem. Wykładowca zwrócił szczególną uwagę na bogaty skład chemiczny osadów. Podkreślił, że ze względu na wysoką zawartość substancji odżywczych, ich aplikacja na pola musi być każdorazowo uwzględniana w planie nawożenia gospodarstwa. W trakcie szkolenia odbyła się także część warsztatowa polegającą na obliczaniu zawartości metali ciężkich w glebach po zastosowaniu osadów ściekowych oraz ogólnej ocenie, czy dany osad w ogóle można stosować w rolnictwie, czy też nie.
Szkolenie stanowiło bezpośrednią odpowiedź na aktualne wyzwania rynku rolnego i gospodarki komunalnej. W dobie rosnących kosztów upraw oraz surowych restrykcji środowiskowych, dostarczyło uczestnikom praktycznej wiedzy o tym, jak bezpiecznie i zgodnie z prawem przekształcić odpad ściekowy w pełnowartościowy, darmowy środek poprawiający żyzność gleby. Dotykało także jednego z największych wyzwań współczesnej gospodarki komunalnej – zagospodarowania rosnącej ilości odpadów z oczyszczalni ścieków w sposób bezpieczny i zgodny z prawem.
Tekst i zdjęcia: Marta Poła