Z komina wydobywa się ciemny, duszący dym, ma nieprzyjemny zapach, to znak, że ktoś w pobliżu pali śmieci w piecu. Dla wielu osób to idealne rozwiązanie pozbycia się niechcianych odpadów i sposób taniego ogrzewania domu. Do pieca trafia właściwie wszystko. Spalany jest każdy rodzaj odpadów: torby foliowe, kartony po mleku, butelki plastikowe, ubrania, kolorowe gazety, stare meble, ramy okienne, a nawet opony. Niestety oszczędność ta jest jedynie pozorna. Po pewnym czasie może okazać się, że zaoszczędzone pieniądze osoby te przeznaczą wkrótce na kosztowne leczenie. Paląc śmieci w domu trujemy siebie i swoich najbliższych.
Podczas spalania odpadów w piecach domowych emitowane są szkodliwe substancje: pyły powodujące zanieczyszczenie metalami ciężkimi, trujący tlenek węgla oraz tlenek azotu, który powoduje podrażnienia, a nawet uszkodzenia płuc. W dymie znajduje się dwutlenek siarki, chlorowodór, cyjanowodór oraz rakotwórcze dioksyny. Trujące dymy utrzymują się na niskich wysokościach, ponieważ powstają z tzw. źródeł niskiej emisji, czyli niskich kominów lub małych lokalnych kotłowni. Są wdychane przez okolicznych mieszkańców, wnikają do gleby i wód, wciskają się szparami do naszych domów. Kominy często zapychają się sadzą, co jest bardzo niebezpieczne, ponieważ może to prowadzić do zapalenia przewodu kominowego.
fot. 1. Dym z komina
Piece domowe nie są przystosowane do spalania odpadów, gdyż odbywa się to przy zbyt niskich temperaturach (200–500°C). W profesjonalnej spalarni odpadów sam proces spalania odbywa się w o wiele wyższej temperaturze, a używane piece wyposażone są w odpowiednie filtry. W paleniskach domowych powinniśmy spalać wyłącznie te paliwa, dla których zostały one zaprojektowane.
Oto przykład niektórych substancji, które znajdują się w dymie powstającym wskutek spalania odpadów:
|
Co można palić w piecach domowych poza opałem |
Czego nie wolno palić w piecach domowych? |
|
czyste drewno – bez farb, impregnatów i lakierów |
przedmioty z tworzyw sztucznych: plastikowe torby, pojemniki i
|
|
czysty papier, tektura
|
zużyte opony, odpady z gumy
|
|
odpady z gospodarki leśnej |
drewniane elementy pokryte lakierem, np. meble, płyty wiórowe
|
|
odpady kory i korka
|
sztuczna skóra |
|
trociny, wióry i ścinki
|
baterie, ubrania, pieluchy |
– Dioksyny, które są bardzo niebezpieczne. Dawka dwóch miligramów dioksyn może zabić ważącego 80 kilogramów człowieka. Związki te są rakotwórcze, działają mutagennie, obniżają odporność immunologiczną, osłabiają proces wzrostu i powodują zaburzenia neurologiczne i hormonalne, powodują poronienia i wysypki alergiczne. Toksyczne działanie tych związków polega na powolnym uszkadzaniu wielu narządów wewnętrznych tj. wątroby, nerek, rdzenia kręgowego i kory mózgowej. Ponadto wytwarzane podczas spalania plastików dioksyny opadają na glebę, pola uprawne i wodę, przedostają się do wód gruntowych, a tym samym do łańcucha pokarmowego.
– Ołów, upośledza procesy syntezy hemoglobiny, negatywnie wpływa na funkcjonowanie szpiku kostnego oraz wątroby, a także obniża poziom witaminy D w organizmie.
– Kadm, niewielkie stężenia tego pierwiastka wpływa niekorzystnie na układ odpornościowy organizmu.
– Pary rtęci, powodują odczyny zapalne w płucach. Przy zatruciach przewlekłych występują również zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, objawiające się drżeniem kończyn, zmianami osobowości, stanami depresji.
Co dzieje się w naszym organizmie, jeśli wdychamy szkodliwe substancje, które powstają wskutek spalania odpadów w piecach domowych:
– Plastiki – astma oskrzelowa, alergiczne zapalenie skóry, alergie pokarmowe, choroby nowotworowe, schorzenia układu krążenia i układu nerwowego. Plastikowe butelki wrzucone do pieca podczas spalania uwalniają dodatkowo lotne związki organiczne odpowiedzialne m.in. za bóle głowy, wysuszenie oczu, gardła i skóry.
– Opony – uwalniane są dioksyny, które uszkadzają narządy wewnętrzne wątrobę, płuca, nerki, powodują nowotwory, są odpowiedzialne za problemy z płodnością. Tlenków azotu i dwutlenku siarki przyczyniają się do schorzeń układu oddechowego (m.in. astma, alergie), układu krążenia (miażdżyca, niewydolność serca) czy układu nerwowego (choroba Parkinsona).
– Meble – emitowane pyły i gazy przyczyniają się do chorób układu oddechowego: zapalenia błony śluzowej nosa, gardła i oskrzeli, astmy oraz nowotworów. Spalane farby i lakiery, które pokrywają meble zawierają szkodliwe metale ciężkie, np. rtęć.
Palenie śmieciami w piecach domowych to zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka. To także wysokie kary finansowe. Według prawa na osobę palącą odpadami może być nałożony mandat w wysokości od 20 do 500 zł (straż miejska/gminna) bądź kara grzywny w wysokości do 5 000 zł w przypadku skierowania sprawy do sądu. Zgłoszenia o podejrzeniach spalania niedozwolonych substancji przyjmuje całodobowo Straż Miejska. O tym, że spalanie śmieci może odbywać się wyłącznie w zakładach termicznego przekształcania odpadów, czyli spalarniach, a samodzielne spalanie odpadów jest wykroczeniem, mówi art. 191. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach: „kto, wbrew przepisowi (…), termicznie przekształca odpady poza spalarnią odpadów lub współspalarnią odpadów podlega karze aresztu albo grzywny”. Organem odpowiedzialnym za kontrole domowych palenisk jest straż miejska. W art. 379 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska czytamy, że: „marszałek województwa, starosta oraz wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawują kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska w zakresie objętym właściwością tych organów”, organy te „mogą upoważnić do wykonywania funkcji kontrolnych pracowników podległych im urzędów marszałkowskich, powiatowych, miejskich lub gminnych lub funkcjonariuszy straży gminnych”.
fot. 2. Paląc śmieci w domu trujemy siebie i swoich najbliższych.
Straż Miejska, po otrzymaniu zgłoszenia o spadlaniu substancji niedozwolonych na podstawie stosownej ustawy i uprawnień im nadanych mają prawo wejść na teren nieruchomości i sprawdzić co jest spalane w piecu. Uprawnienia do kontroli daje strażnikom miejskim ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska. Strażnicy podczas kontroli sprawdzają palenisko, mogą również pobrać próbki popiołu i przekazać je do badań laboratoryjnych. Rozdają także ulotki, na których m.in. przedstawione są prawidłowe sposoby rozpalania ognia, generujące jak najmniej dymu. W niektórych miastach straż miejsca prowadzi również okresowe, wyrywkowe kontrole z użyciem dronów wyposażonych w specjalne czujniki. Urządzenie podlatuje do komina i pobiera próbkę spalin.
Zastanów się więc dwa razy, czy naprawdę opłaca się wrzucić śmieci do pieca! Powinniśmy świadomie żyć każdego dnia, przekazywać innym informacje o tym, że spalanie śmieci w domowych piecach i kotłowniach jest źródłem zanieczyszczeń, które są szkodliwe dla ludzi i otoczenia, w którym żyją.
Tekst: Natalia Czyżewska-Suchoń KPODR w Minikowie
Zdjęcia: Natalia Czyżewska-Suchoń, Gazeta Złotoryjska
Źródło:
Ustawa o odpadach z dnia 14 grudnia 2012.
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska
www. powietrze.podkarpackie.pl