”Wodo, nie masz ani smaku, ani koloru, ani zapachu. Nie można ciebie opisać. Pije się ciebie, nie znając ciebie. Nie jesteś niezbędną do życia: jesteś samym życiem (…). Jesteś największym bogactwem, jakie istnieje na ziemi.”
(„Ziemia, planeta ludzi” Antoine de Saint-Exupéry)
Polska jest jednym z krajów europejskich o najmniejszych zasobach wody pitnej w przeliczeniu na mieszkańca. Mniejsze zasoby mają tylko Malta i Belgia. W naszym kraju na jedną osobę przypada ok. 1580 m3 wody na rok – tyle ile na statystycznego mieszkańca Egiptu. Zasoby wodne Polski w dużym stopniu zależą od opadów. W połowie lat 80 XX wieku rozpoczął się długotrwały okres suszy hydrologicznej, który trwał do 1993 roku. Skutkiem tego był spadek poziomu wód gruntowych i nasilenie się zjawisk ekstremalnych tj. susze i powodzie. Od 1994 roku ilość opadów wzrosła, jednak nie spowodowało to radykalnej poprawy warunków hydrologicznych Tym samym konieczna stała się potrzeba magazynowania wody w środowisku i racjonalne gospodarowanie zasobami wodnymi naszego kraju.
Od 1 lipca 2020 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przyjmuje wnioski na program „MOJA WODA”. Operatorem programu jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Ministerstwo Klimatu.
Celem strategicznym programu „MOJA WODA” jest ochrona zasobów wody, poprzez zwiększenie retencji na terenie posesji przy budynkach jednorodzinnych, łagodzenie skutków suszy w Polsce, ochrona przed skutkami zmian klimatu i zagrożeń naturalnych. Przygotowany budżet to 100 000 000,00 zł, docelowo pozwoli on sfinansować 20 000 szt. instalacji, dzięki czemu zostanie zagospodarowane 1 mln m3/rok wody opadowej. Beneficjent końcowy programu „MOJA WODA” otrzyma bezzwrotną dotację w wysokości 5000,00 zł, lecz nie więcej niż 80% kosztów kwalifikowanych instalacji wchodzących w skład przedsięwzięcia.
Z programu „MOJA WODA” mogą skorzystać osoby fizyczne będące właścicielami lub współwłaścicielami nieruchomości, na której znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, dom w zabudowie szeregowej, bliźniaczej lub grupowej oraz dom nowo budowany z kompletnym systemem orynnowania dachu. Pamiętajmy, iż jeśli nieruchomość ma kilku właścicieli, o dotację może wystąpić tylko jeden z nich z pełnomocnictwami pozostałych. Wyłączone są te nieruchomości, dla których już udzielono dofinansowania z Programu Priorytetowego „MOJA WODA”.
Wsparcie można uzyskać na przedsięwzięcie, które doprowadzi do zatrzymania i zagospodarowania wody opadowej w obrębie nieruchomości objętej przedsięwzięciem, w efekcie czego wody opadowe lub roztopowe z nieruchomości nie będą odprowadzane poza jej teren np. do kanalizacji bytowo-gospodarczej, deszczowej, ogólnospławnej, rowów odwadniających. Dofinansowanie może być udzielone pod warunkiem, że instalacje objęte przedsięwzięciem oraz zatrzymana woda opadowa nie będą wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym działalności rolniczej.
Deszczówka to jedyne odnawialne źródło wody. Odpowiednio odzyskana i zgromadzona może znacząco zmniejszyć codzienne zużycie wody. 10 minutowy deszcz pozwala na pozyskanie takiej ilości wody deszczowej, aby dwudziestokrotnie spłukać toaletę, sześć razy zrobić pranie lub trzy razy umyć samochód. System zbierania deszczówki może być podziemny lub naziemny. Program „MOJA WODA” dofinansowuje zakup, montaż i uruchomienie instalacji podziemnej lub naziemnej na terenie nieruchomości takich jak:
a) przewody odprowadzające wody opadowe zebrane z rynien, wpustów do zbiornika nadziemnego, podziemnego otwartego lub zamkniętego, szczelnego lub infiltracyjnego;
b) instalacja rozsączająca;
c) zbiornik retencyjny szczelny lub infiltracyjny:
– zbiornik retencyjny nadziemny otwarty od 2 m3 pojemności,
– zbiornik retencyjny nadziemny zamknięty od 1 m3 pojemności, w przypadku zbiorników o pojemności mniejszej niż 2 m3 wymagane jest, aby w ramach dofinansowania zostały zakupione min. 2 sztuki,
– zbiornik retencyjny podziemny zamknięty od 2 m3 pojemności.
d) elementy do nawadniania lub innego wykorzystania zatrzymanej wody
Należy pamiętać, że okres kwalifikowalności kosztów liczy się od 1 czerwca 2020r. do 30 czerwca 2024 roku., a przedsięwzięcie nie może zostać zakończone przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie.
Program „MOJA WODA” stawia przed beneficjentami pewne wymagania np. w postaci 3-letniego okresu trwałości przedsięwzięcia od daty jego zakończenia czy zachowania całości dokumentacji związanej z projektem i eksploatacji instalacji na wypadek kontroli. Zakres rzeczowy objęty wnioskiem o dofinansowanie nie może być przedmiotem dofinansowania w innym rozpatrywanym lub zaakceptowanym wniosku w ramach programu priorytetowego „Moja Woda”, ani jakiegokolwiek innego programu NFOŚiGW i WFOŚiGW. Dofinansowanie nie może być udzielone na przedsięwzięcia lub elementy przedsięwzięcia sfinansowane lub realizowane z innych środków publicznych, którego sumaryczna kwota dofinansowania ze wszystkich źródeł przekracza 100% kosztów kwalifikowanych. Realizacja przedsięwzięcia musi być zgodna z przepisami prawa, a zastosowane urządzenia i materiały muszą być dopuszczone do stosowania na rynku polskim. Wnioskodawca zobowiązany jest do wykonania dokumentacji fotograficznej stanu istniejącego nieruchomości i posesji, na której ma być montowany system odzysku wody deszczowej (dotyczy stanu sprzed, w trakcie i po wykonaniu zadania) i dołączenia ww. dokumentacji do wniosku o wypłatę.
W jaki sposób uzyskać dofinansowanie na program „MOJA WODA”?
Wniosek w wersji papierowej i elektronicznej składa się do właściwego miejscowo WFOŚiGW. Wnioski można złożyć na dwa sposoby:
– w wersji elektronicznej na formularzu dostępnym w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD). W tym celu trzeba założyć konto i zalogować się na stronie internetowej WFOŚiGW. Wniosek należy potwierdzić przy użyciu podpisu elektronicznego.
– osoby, które nie posiadają podpisu elektronicznego oprócz wniosku w wersji elektronicznej powinny wysłać wypełniony formularz na adres pocztowy odpowiedniego WFOŚiGW.
Każdy z nas może w prosty sposób dbać o środowisko. Program „MOJA WODA” umożliwia ochronę zasobów wody. Poprzez magazynowanie wód opadowych i roztopowych, które wykorzystujemy do podlewania roślin czy spłukiwania toalety oszczędzamy nawet do 50% wody pobieranej z wodociągów. Myślę, że warto rozważyć inwestycję instalacji do zbierania deszczówki, a dopłaty z programu „MOJA WODA” powinny ułatwić wszystkim niezdecydowanym decyzję.
Natalia Czyżewska-Suchoń, KPODR w Minikowie
Zdjęcia: www.pixabay.com, www.pexels.com