![\"\"](\"https:\/\/www.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/loga-kpodr-wfosiw.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
20 maja br. Kujawsko-Pomorski O\u015brodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie przy wsp\u00f3\u0142udziale \u015brodk\u00f3w pochodz\u0105cych z Wojew\u00f3dzkiego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu zorganizowa\u0142 konferencj\u0119 online pn. \u201eZio\u0142a alternatyw\u0105 dla wsp\u00f3\u0142czesnych gospodarstw\u201d.<\/em><\/strong><\/p>\n Wyk\u0142adowcami by\u0142y prof. dr hab. in\u017c. Anita Biesiada z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wroc\u0142awiu, dr hab. Katarzyna B\u0105czek \u00a0prof. Uczelni Szko\u0142a G\u0142\u00f3wna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz dr hab. Olga Kosakowska prof. Uczelni Szko\u0142a G\u0142\u00f3wna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.<\/p>\n W wydarzeniu wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ponad 100 os\u00f3b, kt\u00f3re zainteresowane s\u0105 tematyk\u0105 zi\u00f3\u0142 \u2013 w jaki spos\u00f3b wprowadzi\u0107 je do swoich gospodarstw i wykorzysta\u0107 ich w\u0142a\u015bciwo\u015bci w codziennym \u017cyciu.<\/p>\n Pierwszy wyk\u0142ad, kt\u00f3ry przedstawi\u0142a\u00a0prof. dr hab. in\u017c. Anita Biesiada z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wroc\u0142awiu<\/strong>\u00a0dotyczy\u0142\u00a0\u201eStanu produkcji zielarskiej w Polsce i kierunk\u00f3w jej rozwoju\u201d.<\/em><\/strong>\u00a0Polska uwa\u017cana jest w \u015bwiecie za kraj o du\u017cych mo\u017cliwo\u015bciach zar\u00f3wno w produkcji surowc\u00f3w zielarskich wysokiej jako\u015bci jak i przetw\u00f3rstwa zielarskiego. Jeste\u015bmy \u00f3smym co do wielko\u015bci importerem w Europie i posiadamy 3% ca\u0142kowitego importu Europy. W naszym kraju wyst\u0119puje oko\u0142o 2300-2500 gatunk\u00f3w ro\u015blin, z kt\u00f3rych za lecznicze uwa\u017ca si\u0119 450. Polski przemys\u0142 zielarski wykorzystuje 150-170 gatunk\u00f3w. Zio\u0142a stosowane s\u0105 w przemy\u015ble farmaceutycznym, gdzie pomagaj\u0105 w leczeniu licznych schorze\u0144. Bardzo mocn\u0105 pozycj\u0119 na rynku maj\u0105 preparaty produkowane ze sproszkowanych zi\u00f3\u0142. W\u0142a\u015bciwo\u015bci aromatyczne i lecznicze wykorzystuje si\u0119 w kuchni jako przyprawy. Do gatunk\u00f3w dominuj\u0105cych w uprawach zielarskich w Polsce zaliczane s\u0105 m.in. rumianek pospolity (Chamomilla recutita), mi\u0119ta pieprzowa (Mentha x piperita), koz\u0142ek lekarski (Valeriana officinalis), dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) oraz ostropest plamisty (Sylibum marianum). Krajowy skup surowca zielarskiego w Polsce przestawia si\u0119 nast\u0119puj\u0105co: 60% surowca zielarskiego skupuje przemys\u0142 spo\u017cywczy natomiast 35% skupuje przemys\u0142 farmaceutyczny. Pani Anita Biesiada, podkre\u015bli\u0142a fakt, i\u017c wg. ostatnich szacunk\u00f3w Polskiego Komitetu Zielarskiego w Polsce sprzedaje si\u0119 rocznie oko\u0142o 100 mln opakowa\u0144 produkt\u00f3w zio\u0142owych. W przypadku zastosowania spo\u017cywczego i kosmetycznego sprzeda\u017c ro\u015bnie i perspektywy s\u0105 coraz lepsze, kurczy si\u0119 natomiast rynek zio\u0142owych produkt\u00f3w leczniczych. Wyk\u0142adowczyni wspomnia\u0142a r\u00f3wnie\u017c o sposobach pozyskiwania surowc\u00f3w ro\u015blinnych i substancji biologicznie czynnych. W Polsce oko\u0142o 130 gatunk\u00f3w ro\u015blin zielarskich pozyskuje si\u0119 ze stanu naturalnego, jest to najbardziej rozpowszechnion\u0105\u00a0 metoda zbioru surowc\u00f3w ro\u015blinnych. Zasoby naturalne niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w ro\u015blin leczniczych s\u0105 na tyle du\u017ce, \u017ce nadal mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 jako \u017ar\u00f3d\u0142o surowc\u00f3w o stosunkowo niskich cenach (ceny surowc\u00f3w ze \u015brodowiska naturalnego s\u0105 na og\u00f3\u0142 ni\u017csze ni\u017c z upraw). Do takich gatunk\u00f3w nale\u017c\u0105 m.in. brzoza, dzika r\u00f3\u017ca, ja\u0142owiec pospolity, lipa, dziki bez czarny. Surowce ro\u015blinne pozyskujemy tak\u017ce z upraw. Kolejna metoda to synteza chemiczna, a na ko\u0144cu biotechnologia ro\u015blinna. Pani Anita Biesiada przestawia\u0142 dane dotycz\u0105ce powierzchni upraw zi\u00f3\u0142 i przypraw w Polsce w latach 2010-2015 , gdzie mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 wzrost area\u0142u, kt\u00f3ry zajmuj\u0105 uprawy zi\u00f3\u0142. Zosta\u0142y om\u00f3wione r\u00f3wnie\u017c czynniki pozwalaj\u0105ce na zwi\u0119kszenie produkcji zielarskiej w Polsce, do kt\u00f3rych mo\u017cna zaliczy\u0107: intensyfikacje prac hodowlanych, wyposa\u017cenie gospodarstw w sprz\u0119t specjalistyczny: deszczownie, suszarnie, maszyny do zbioru surowca, popraw\u0119 efektywno\u015bci ekonomicznej i stabilizacji produkcji, doskonalenie metod uprawy, optymalizacje nawo\u017cenia i agrotechniki, upraw\u0119 zi\u00f3\u0142 w gospodarstwach ekologicznych, a tak\u017ce promocje surowc\u00f3w zielarskich. Przedstawione zosta\u0142y tak\u017ce dane dotycz\u0105ce op\u0142acalno\u015bci produkcji podstawowych ro\u015blin uprawnych np. \u017cyta, owsa i zi\u00f3\u0142. Z zestawienia wynika, i\u017c op\u0142acalno\u015b\u0107 produkcji zi\u00f3\u0142 i przypraw, jest wy\u017csza ni\u017c powy\u017cszych zb\u00f3\u017c, ale por\u00f3wnywalna z upraw\u0105 truskawki czy ziemniaka jadalnego.<\/p>\n Temat\u00a0\u201eWprowadzanie do uprawy dziko rosn\u0105cych ro\u015blin leczniczych i aromatycznych o wysokim potencjale u\u017cytkowym\u201d<\/em><\/strong>\u00a0przedstawi\u0142a\u00a0dr hab. Katarzyna B\u0105czek, prof. SGGW.<\/strong>\u00a0 Pani profesor podkre\u015bli\u0142a fakt, i\u017c dla 80% ludno\u015bci \u015bwiata ro\u015bliny lecznicze s\u0105 podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em lek\u00f3w. Wzrost zainteresowania ro\u015blinnymi produktami leczniczymi wynika z rosn\u0105cej liczby lek\u00f3w zio\u0142owych o bezpiecznym, skutecznym i\u00a0udokumentowanym dzia\u0142aniu. S\u0105 one stosowane mi\u0119dzy innymi przy leczeniu chor\u00f3b o\u00a0charakterze cywilizacyjnym, takich jak choroby uk\u0142adu odporno\u015bciowego, nerwowego, krwiono\u015bnego, a nawet nowotwor\u00f3w. Ceny produkt\u00f3w zio\u0142owych s\u0105 ni\u017csze w por\u00f3wnaniu do lek\u00f3w syntetycznych, dobrze jest rozwini\u0119ta strategia marketingowa firm zwi\u0105zanych z medycyn\u0105 zio\u0142ow\u0105. Obecnie wi\u0119cej ro\u015blin leczniczych pochodzi ze zbioru z stanowisk naturalnych ni\u017c z uprawy. To wynika \u00a0z tradycji zbioru i stosowania, a tak\u017ce przekonania konsument\u00f3w o skuteczniejszym dzia\u0142aniu surowc\u00f3w pochodz\u0105cych ze stanowisk naturalnych. Surowiec ze stanowisk naturalnych jest ta\u0144szy, nie ma potrzeby wprowadzania specjalnej infrastruktury.<\/p>\n Pani Katarzyna B\u0105czek om\u00f3wi\u0142a rodzaje zagro\u017ce\u0144 dla dziko rosn\u0105cych ro\u015blin leczniczych, to m.in.: zmiany klimatu, zmiany w strukturze u\u017cytkowania grunt\u00f3w rolnych, wykaszanie \u0142\u0105k w okresie kwitnienia (\u015bwietlik \u0142\u0105kowy), intensywne stosowanie herbicyd\u00f3w (fio\u0142ek tr\u00f3jbarwny, chaber b\u0142awatek), zmiany w gospodarce le\u015bnej, po\u017cary, wypalanie \u0142\u0105k, pastwisk i nieu\u017cytk\u00f3w, nadmierny i\/lub niew\u0142a\u015bciwy zbi\u00f3r. Uczestnicy dowiedzieli si\u0119 w jaki spos\u00f3b zapobiega\u0107 i przeciwdzia\u0142a\u0107 zagro\u017ceniom. Zbi\u00f3r ro\u015blin powinien odbywa\u0107 si\u0119 wed\u0142ug zasad rolnictwa ekologicznego. Wa\u017cne s\u0105 badania dotycz\u0105ce mechanizm\u00f3w reprodukcji i odnawiania si\u0119 ro\u015blin po ich uszkodzeniu przy zbiorze. Powinno si\u0119 wprowadza\u0107 podsiewy na stanowiskach naturalnych. Wa\u017cne jest tak\u017ce zach\u0119canie rolnik\u00f3w i pomoc r\u00f3\u017cnych instytucji we wprowadzaniu ro\u015blin leczniczych do uprawy.<\/p>\n Wyk\u0142adowczyni om\u00f3wi\u0142a szczeg\u00f3\u0142owo zagadnienie wprowadzenia do uprawy ro\u015blin leczniczych, kt\u00f3re cz\u0119sto spowodowane jest zakazem oraz ograniczeniem zbioru surowc\u00f3w ze stanowisk naturalnych. Cz\u0119\u015b\u0107 gatunk\u00f3w zgodnie z Rozporz\u0105dzeniem Ministra \u015arodowiska w sprawie ochrony gatunkowej ro\u015blin z 9 pa\u017adziernika 2014r. obj\u0119ta jest ochron\u0105 cz\u0119\u015bciow\u0105 lub \u015bcis\u0142\u0105. Obecnie mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 du\u017ce zapotrzebowanie na surowce zielarskie i potrzeb\u0119 uzyskania standaryzowanego surowca.<\/p>\n Podczas wyk\u0142adu zosta\u0142y om\u00f3wione nast\u0119puj\u0105ce gatunki ro\u015blin: tur\u00f3wka le\u015bna, pokrzywa zwyczajna, wi\u0105z\u00f3wka bulwkowa, bukwica lekarska oraz r\u00f3\u017ceniec g\u00f3rski.<\/p>\n Pani dr hab. Olga Kosakowska<\/strong>\u00a0z Katedry Ro\u015blin Warzywnych i Leczniczych Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Gospodarstwa Wiejskiego przestawi\u0142a temat\u00a0\u201eStandaryzacja surowc\u00f3w zielarskich\u201d.\u00a0<\/em><\/strong>\u00a0Rodzaj standaryzacji zale\u017cy m.in. od deklarowanej jako\u015bci oraz przeznaczenia surowc\u00f3w. Pani Kosakowska przybli\u017cy\u0142a uczestnikom konferencji regulacje prawne, kt\u00f3re zawieraj\u0105 zapisy zwi\u0105zane ze standaryzacj\u0105 surowc\u00f3w zielarskich. Om\u00f3wione zosta\u0142y elementy standaryzacji, min.:\u00a0ocena makroskopowa surowca<\/em>: to\u017csamo\u015b\u0107 (por\u00f3wnanie wygl\u0105du surowca z pr\u00f3bk\u0105 wzorcow\u0105 i\/lub z opisem w monografii szczeg\u00f3\u0142owej, okre\u015blenie zapachu, smaku i wilgotno\u015bci), czysto\u015b\u0107 (zanieczyszczenia organiczne, mineralne),\u00a0ocena mikroskopowa<\/em>, kt\u00f3ra pozwala ustali\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 w przypadku surowc\u00f3w sproszkowanych, a tak\u017ce wykry\u0107 zafa\u0142szowania i zanieczyszczenia. Wa\u017cna jest tak\u017ce detekcja zanieczyszcze\u0144 w postaci pestycyd\u00f3w, metali ci\u0119\u017ckich czy alkaloid\u00f3w pirolizydynowych, kt\u00f3re \u00a0s\u0105 silnie toksyczne dla cz\u0142owieka. Pani Olga Kosakowska om\u00f3wi\u0142a zagadnienie okre\u015blenia zawarto\u015bci i sk\u0142adu zwi\u0105zk\u00f3w biologicznie czynnych, kt\u00f3re decyduj\u0105 o aktywno\u015bci i potencjale u\u017cytkowym surowc\u00f3w zielarskich.<\/p>\n Po zako\u0144czonych wyk\u0142adach odby\u0142y si\u0119 sesje pyta\u0144 i odpowiedzi.<\/p>\n Zapraszamy do obejrzenia zapisu video Konferencji<\/p>\n