{"id":718,"date":"2022-02-15T10:32:58","date_gmt":"2022-02-15T09:32:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/?p=718"},"modified":"2025-09-15T14:33:44","modified_gmt":"2025-09-15T12:33:44","slug":"komunalne-osady-sciekowe-w-rolnictwie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/2022\/02\/15\/komunalne-osady-sciekowe-w-rolnictwie\/","title":{"rendered":"KOMUNALNE OSADY \u015aCIEKOWE W ROLNICTWIE"},"content":{"rendered":"

Rosn\u0105ca liczba wytwarzanych opad\u00f3w komunalnych, a co za tym idzie wzrost powstaj\u0105cego komunalnego osadu \u015bciekowego, wymusza potrzeb\u0119 jego zagospodarowania. Poszukuje si\u0119 bezpiecznych dla \u015brodowiska rozwi\u0105za\u0144, gdzie mo\u017cna osad ten wykorzysta\u0107, \u0142\u0105cz\u0105c z potrzeb\u0105 rolnictwa poszukuj\u0105cego alternatywy dla nawoz\u00f3w sztucznych.<\/strong><\/span><\/p>\n

Rosn\u0105ca emisja zanieczyszcze\u0144 oraz nasilaj\u0105ca si\u0119 degradacja \u015brodowiska powoduj\u0105, \u017ce zagadnienia dotycz\u0105ce ochrony \u015brodowiska naturalnego nabieraj\u0105 coraz wi\u0119kszego znaczenia. Tematy te s\u0105 niejednokrotnie poruszane, gdy\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa o realnym zagro\u017ceniu jest bardzo wysoka. Problematyka obejmuje wiele aspekt\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 przede wszystkim produkcj\u0119 energii ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych, gospodark\u0119: odpadami, wodno\u015bciekow\u0105 oraz odchodami zwierz\u0119cymi. Du\u017ca skuteczno\u015b\u0107 oczyszczania \u015bciek\u00f3w daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 ochrony wielu element\u00f3w \u015brodowiska, do kt\u00f3rych zaliczane s\u0105 tak\u017ce wody powierzchniowe oraz podziemne. Analizuj\u0105c temat \u015bciek\u00f3w, nale\u017cy mie\u0107 na uwadze dwa wiod\u0105ce aspekty \u2013 oczyszczenie \u015bciek\u00f3w oraz zagospodarowanie powstaj\u0105cych w wyniku tego dzia\u0142ania osad\u00f3w \u015bciekowych. Ch\u0119\u0107 zagospodarowania komunalnych osad\u00f3w \u015bciekowych po\u0142\u0105czono z poszukiwanym w rolnictwie alternatywnym \u017ar\u00f3d\u0142em materii organicznej, kt\u00f3ra mog\u0142aby by\u0107 zastosowana jako bezpieczny naw\u00f3z.<\/span><\/p>\n

Zasady postepowania z komunalnymi osadami \u015bciekowymi okre\u015blone zosta\u0142y szczeg\u00f3\u0142owo w art. 96 Ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012r., Rozporz\u0105dzeniu Ministra \u015arodowiska z dnia 6 lutego 2015r. w sprawie komunalnych osad\u00f3w \u015bciekowych, a tak\u017ce w Rozporz\u0105dzeniu Ministra \u015arodowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunk\u00f3w, jakie nale\u017cy spe\u0142ni\u0107 przy wprowadzaniu \u015bciek\u00f3w do w\u00f3d lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczeg\u00f3lnie szkodliwych dla \u015brodowiska wodnego. Wytworzone \u015bcieki trafiaj\u0105 do komunalnych oczyszczalni \u015bciek\u00f3w, gdzie produktem powstaj\u0105cym w wyniku proces\u00f3w biochemicznych zachodz\u0105cych w trakcie oczyszczania s\u0105 komunalne osady \u015bciekowe, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 swoje zastosowanie w\u0142a\u015bnie w rolnictwie. Osad powstaje w wyniku okre\u015blonego procesu technologicznego oczyszczania \u015bciek\u00f3w bytowo-gospodarczych oraz bytowo-przemys\u0142owych. Nast\u0119pstwem jest materia\u0142 niebezpieczny, kt\u00f3ry poddany jest kolejnym procesom przer\u00f3bki i unieszkodliwiania. Powsta\u0142y osad zasobny jest w cenne substancje organiczne i sk\u0142adniki pokarmowe, w tym wysokie ilo\u015bci azotu, ale te\u017c fosfor, magnez i wap\u0144. Niestety opr\u00f3cz zalet, posiada te\u017c wady, gdy\u017c zawiera szkodliwe metale ci\u0119\u017ckie, g\u0142\u00f3wnie: kadm, cynk, o\u0142\u00f3w, rt\u0119\u0107. \u015acieki, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 wykorzystywane w rolnictwie, powinny spe\u0142ni\u0107 wiele wymog\u00f3w i norm sanitarnych, powalaj\u0105cych na ich u\u017cytkowanie. Warunki, jakim musz\u0105 odpowiada\u0107 osady \u015bciekowe, aby zosta\u0142y zastosowane na gruntach, opisane s\u0105 szczeg\u00f3\u0142owo w Rozporz\u0105dzeniu Ministra \u015arodowiska w sprawie komunalnych osad\u00f3w \u015bciekowych.<\/span><\/p>\n

Oczyszczalnia \u015bciek\u00f3w jako wytw\u00f3rca osad\u00f3w \u015bciekowych jest odpowiedzialna za poprawne ich wykorzystanie. Etapami koniecznymi przed zastosowaniem osad\u00f3w na gruntach jest przede wszystkim poddanie szczeg\u00f3\u0142owym badaniom zar\u00f3wno samego osadu \u015bciekowego, ale tak\u017ce grunt\u00f3w, na kt\u00f3rych planowane jest ich aplikowanie. Osoba w\u0142adaj\u0105ca gruntem, przyjmuj\u0105ca osad otrzymuje wyniki przeprowadzonych bada\u0144, a tak\u017ce informacj\u0119 o dawkach osadu jakie nale\u017cy stosowa\u0107 na danym gruncie. Ponadto, na wytw\u00f3rcy osadu spoczywa obowi\u0105zek zg\u0142oszenia informacji do wojew\u00f3dzkiego inspektora ochrony \u015brodowiska, w terminie 7 dni przed planowanym przekazaniem osadu.<\/span><\/p>\n

Odbiorca odpadu jest zobowi\u0105zany do posiadania planu nawo\u017cenia, kt\u00f3ry uwzgl\u0119dni ilo\u015b\u0107 sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, a tak\u017ce wyniki analizy gleby, wykonane bezpo\u015brednio przed zastosowaniem osadu \u015bciekowego. Otrzymane osady, nale\u017cy zastosowa\u0107 na polu w postaci p\u0142ynnej, mazistej lub ziemistej nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c dzie\u0144 po ich dostarczeniu do gospodarstwa. Nie dozwolone jest jednak zastosowanie osadu uprzednio osuszonego i ponownie nawadnianego. Rolnik ma tak\u017ce obowi\u0105zek przechowywania dokumentacji przez okres 5 lat od dnia zastosowania osad\u00f3w \u015bciekowych.<\/span><\/p>\n

Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce post\u0119powanie z osadem, niezgodne z zasadami opisanymi w Ustawie o odpadach mo\u017ce by\u0107 karane. Dotyczy to sytuacji, gdy podmiot, kt\u00f3ry nie jest wytw\u00f3rc\u0105 osad\u00f3w przekazuje je do stosowania w\u0142adaj\u0105cemu powierzchni\u0105 ziemi. Karze podlega si\u0119 w tak\u017ce w chwili, gdy nie zostanie zg\u0142oszone przekazanie osadu lub gdy rolnik nie przechowuje niezb\u0119dnej dokumentacji.<\/span><\/p>\n

Osad \u015bciekowy, kt\u00f3ry zosta\u0142 odpowiednio ustabilizowany, poddany by\u0142 procesowi higienizacji i posiada dobre parametry nawozowe, z pewno\u015bci\u0105 pozytywnie wp\u0142ynie na popraw\u0119 jako\u015bci ziemi. Bezpieczny osad posiada cenne substancje organiczne i mineralne, wp\u0142ywaj\u0105c pozytywnie na pH gleby i zachowanie w\u0142a\u015bciwej struktury gleby. Bezpo\u015brednio wp\u0142ywa tak\u017ce na zwi\u0119kszenie plon\u00f3w, dzi\u0119ki zawarto\u015bci substancji od\u017cywczych oraz makro i mikroelement\u00f3w. Za stosowaniem komunalnych osad\u00f3w \u015bciekowych w rolnictwie przemawia tak\u017ce argument, jakim jest rosn\u0105ca cena nawoz\u00f3w sztucznych oraz nowoczesne technologie, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na uzyskanie ca\u0142kowicie bezpiecznego produktu \u2013 osadu czynnego. Obecnie stosowane programy komputerowe pozwalaj\u0105 tak\u017ce na precyzyjne dopasowanie ilo\u015bci osadu do potrzeb nawozowych danej gleby. Rozs\u0105dne wykorzystanie komunalnych osad\u00f3w \u015bciekowych b\u0119dzie dobrym uzupe\u0142nieniem nawo\u017cenia w gospodarstwie.<\/span><\/p>\n

Autor: Joanna Szcz\u0119sna, Dzia\u0142 Rolnictwa Ekologicznego i Ochrony \u015arodowiska<\/span><\/p>\n

Materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe:<\/span><\/p>\n