{"id":499,"date":"2022-02-07T08:17:00","date_gmt":"2022-02-07T07:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/?p=499"},"modified":"2025-08-30T00:17:51","modified_gmt":"2025-08-29T22:17:51","slug":"rosliny-inwazyjne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/2022\/02\/07\/rosliny-inwazyjne\/","title":{"rendered":"Ro\u015bliny inwazyjne"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"color: #000000;\">Gatunek inwazyjny, to ka\u017cdy gatunek, zar\u00f3wno ro\u015blinny jak i zwierz\u0119cy o znacznej ekspansywno\u015bci, kt\u00f3ry rozprzestrzenia si\u0119 naturalnie lub z udzia\u0142em cz\u0142owieka. Niekontrolowane rozprzestrzenianie si\u0119 stanowi ogromne zagro\u017cenie dla fauny i flory danego ekosystemu, gdy\u017c gatunki inwazyjne konkuruj\u0105 o pokarm i miejsce do \u017cycia z gatunkami rodzimymi. Gatunki miejscowe cz\u0119sto przegrywaj\u0105 walk\u0119 z inwazyjnymi, co jest ogromnym problemem, gdy\u017c w wyniku ekspansji ro\u015blin obcych zwierz\u0119ta trac\u0105 pokarm i miejsce do \u017cycia. Poza tym w przypadku siedlisk ro\u015blin chronionych pojawia si\u0119 niebezpiecze\u0144stwo utraty cennych gatunk\u00f3w, a wraz z nimi unikatowej informacji genetycznej. Gatunki inwazyjne stanowi\u0105 r\u00f3wnie\u017c ogromne zagro\u017cenie dla bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, szczeg\u00f3lnie na obszarach chronionych. Na terenach obj\u0119tych ochron\u0105 mo\u017cliwa jest tylko mechaniczna walka z intruzami.<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><strong>Barszcz Sosnowskiego<\/strong> zaliczany jest do najgro\u017aniejszych gatunk\u00f3w inwazyjnych w Polsce. Do Polski zosta\u0142 sprowadzony w latach 50. XX wieku, pocz\u0105tkowo by\u0142 uprawiany w Ogrodzie Ro\u015blin Leczniczych Uniwersytetu Medycznego we Wroc\u0142awiu w celu badania pod k\u0105tem w\u0142a\u015bciwo\u015bci leczniczych. W latach 60. XX zacz\u0119to go uprawia\u0107\u00a0 w pa\u0144stwowych gospodarstwach rolnych oraz promowa\u0107 jako ro\u015blin\u0119 paszow\u0105, ze wzgl\u0119du na ogromne tempo wzrostu i du\u017c\u0105 zielon\u0105 mas\u0119. Jednak szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Barszcz Sosnowskiego nie tylko nie spe\u0142ni\u0142 swojej roli, ale okaza\u0142 si\u0119 ro\u015blin\u0105 bardzo problematyczn\u0105. Problem stanowi substancja znajduj\u0105ca si\u0119 w olejku eterycznym o nazwie furanokumaryna, kt\u00f3rej zadaniem jest ochrona ro\u015bliny przed patogenami i szkodnikami. Niestety dla ludzi i\u00a0 zwierz\u0105t substancja ta\u00a0 stanowi ogromne zagro\u017cenie, gdy\u017c pod wp\u0142ywem \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego powoduje silne poparzenia. Na si\u0142\u0119 reakcji alergicznej wp\u0142ywa mi\u0119dzy innymi temperatura, wilgotno\u015b\u0107 powietrza oraz wra\u017cliwo\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b. Spo\u017cywanie tej ro\u015bliny przez zwierz\u0119ta mo\u017ce powodowa\u0107 stan zapalny uk\u0142adu pokarmowego, krwotoki wewn\u0119trzne oraz biegunk\u0119. Problem z inwazyjno\u015bci\u0105 Barszczu Sosnowskiego wynika z biologii tej ro\u015bliny. Mianowicie Barszcz Sosnowskiego ma niesamowit\u0105 zdolno\u015b\u0107 rozmna\u017cania si\u0119. Jedna ro\u015blina wydaje do 12 tysi\u0119cy nasion, kt\u00f3re za pomoc\u0105 wiatru, wody oraz zwierz\u0105t przemieszczaj\u0105 si\u0119 na znaczne odleg\u0142o\u015bci. Doros\u0142a ro\u015blina w zale\u017cno\u015bci od siedliska oraz warunk\u00f3w pogodowych mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 nawet do 5 m wysoko\u015bci (zazwyczaj do 3m). Po wydaniu nasion cz\u0119\u015b\u0107 zielna zamiera, natomiast w ziemi pozostaje karpa, kt\u00f3ra si\u0119 silnie rozrasta i jest trudna do usuni\u0119cia ze wzgl\u0119du na korze\u0144 si\u0119gaj\u0105cy nawet do 2 metr\u00f3w. Ponadto Barszcz Sosnowskiego jest ro\u015blin\u0105 mrozoodporn\u0105, wytrzymuje mr\u00f3z do -25 stopni, ale gdy jest przykryty \u015bniegiem znosi jeszcze ni\u017csze temperatury, toleruje r\u00f3wnie\u017c cie\u0144. Dlatego \u015bmia\u0142o zasiedla wiele stanowisk o r\u00f3\u017cnych warunkach \u015brodowiskowych, takich jak lasy, \u0142\u0105ki, pola uprawne, przydro\u017ca, doliny rzeczne, parki. W miejscach wyst\u0119powania zwykle ro\u015bnie masowo, tworz\u0105c jednogatunkowe po\u0142acie, zmieniaj\u0105c sk\u0142ad dotychczasowych fitocenoz. Prowadzi to do zaniku rodzimych gatunk\u00f3w ro\u015blin, skutkuje brakiem po\u017cywienia dla zwierz\u0105t oraz spadkiem bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Inwazja Barszczu Sosnowskiego rozprzestrzenia si\u0119 <\/span><br \/>\n<span style=\"color: #000000;\">w ogromnym tempie, zajmuj\u0105c corocznie kolejne powierzchnie. W celu ograniczenia oraz zwalczenia problemu konieczne s\u0105 odpowiednie regulacje prawne, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 obligowa\u0142y w\u0142a\u015bcicieli ziemi do walki z t\u0105 niebezpieczn\u0105 ro\u015blin\u0105.<\/span><\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-447\" src=\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/barszcz-2-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"851\" height=\"567\" srcset=\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/barszcz-2-scaled.jpg 2560w, https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/barszcz-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/barszcz-2-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/barszcz-2-768x512.jpg 768w, https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/barszcz-2-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/barszcz-2-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 851px) 100vw, 851px\" \/> <img decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-476\" src=\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/sciezka-2.jpg\" alt=\"\" width=\"850\" height=\"566\" srcset=\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/sciezka-2.jpg 1024w, https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/sciezka-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/sciezka-2-768x512.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 850px) 100vw, 850px\" \/> <img decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-469\" src=\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/mlody-Barszcz.jpg\" alt=\"\" width=\"851\" height=\"638\" srcset=\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/mlody-Barszcz.jpg 1024w, https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/mlody-Barszcz-300x225.jpg 300w, https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/mlody-Barszcz-768x576.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 851px) 100vw, 851px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-448\" src=\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/barszcz-Sosnowskiego.jpg\" alt=\"\" width=\"496\" height=\"330\" srcset=\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/barszcz-Sosnowskiego.jpg 630w, https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/barszcz-Sosnowskiego-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 496px) 100vw, 496px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-446\" src=\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Barszcz-1.jpg\" alt=\"\" width=\"348\" height=\"522\" srcset=\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Barszcz-1.jpg 429w, https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Barszcz-1-200x300.jpg 200w\" sizes=\"(max-width: 348px) 100vw, 348px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Opr\u00f3cz opisanego barszczu Sosnowskiego istnieje szereg gatunk\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 inwazyjne dla naszej rodzimej flory. Wymieni\u0107 tutaj mo\u017cna m.in.: <\/span><span style=\"color: #000000;\">d\u0105b czerwony, <\/span><span style=\"color: #000000;\">bo\u017codrzew gruczo\u0142owaty, \u015bwido\u015bliwa k\u0142osowa, <\/span><span style=\"color: #000000;\">niecierpek gruczo\u0142owaty, niecierpek drobnokwiatowy, niecierpek pomara\u0144czowy, r<\/span><span style=\"color: #000000;\">obinia akacjowa, <\/span><span style=\"color: #000000;\">rdestowiec ostroko\u0144czysty, z<\/span><span style=\"color: #000000;\">\u0142otokap pospolity, p<\/span><span style=\"color: #000000;\">rzetacznik nitkowaty, r<\/span><span style=\"color: #000000;\">zepie\u0144 w\u0142oski, k<\/span><span style=\"color: #000000;\">olczurka klapowana, t<\/span><span style=\"color: #000000;\">awu\u0142a kutnerowata, n<\/span><span style=\"color: #000000;\">aw\u0142o\u0107 kanadyjska, chwastnica jednostronna, rudbekia naga, r\u00f3\u017ca pomarszczona, rukiewnik wschodni.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gatunek inwazyjny, to ka\u017cdy gatunek, zar\u00f3wno ro\u015blinny jak i zwierz\u0119cy o znacznej ekspansywno\u015bci, kt\u00f3ry rozprzestrzenia si\u0119 naturalnie lub z udzia\u0142em cz\u0142owieka. Niekontrolowane rozprzestrzenianie si\u0119 stanowi ogromne zagro\u017cenie dla fauny i flory danego ekosystemu, gdy\u017c gatunki inwazyjne konkuruj\u0105 o pokarm i miejsce do \u017cycia z gatunkami rodzimymi. Gatunki miejscowe cz\u0119sto przegrywaj\u0105 walk\u0119 z inwazyjnymi, co jest [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":446,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-499","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bioroznorodnosc"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=499"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2038,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/499\/revisions\/2038"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}