![\"\"](\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/logo-wfos.jpg\"){kind=logo}
<\/p>\n<\/p>\n
Tereny rolnicze to nie tylko miejsce produkcji \u017cywno\u015bci. To tak\u017ce przestrze\u0144 do \u017cycia dla wielu organizm\u00f3w \u017cywych. Czas na lepsze po\u0142\u0105czenie wizji produkcji rolnej z ochron\u0105 i zachowaniem bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci.<\/span><\/p>\n Co jest wa\u017cne?<\/strong><\/span><\/p>\n Wizja rolnictwa, spos\u00f3b w jaki prowadzona jest produkcja \u017cywno\u015bci, a nawet jego odbi\u00f3r spo\u0142eczny nieustanie si\u0119 zmieniaj\u0105. Technologie, stosowane zaledwie kilka lat temu, dzi\u015b przechodz\u0105 do lamusa. R\u00f3wnie\u017c w rolnictwie wida\u0107 nieprawdopodobne zmiany: nowoczesne, wydajne maszyny, \u015brodki ochrony ro\u015blin, systemy zarz\u0105dzania, nawigacje satelitarne. To ju\u017c codzienno\u015b\u0107 i wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce nie potrzeba niczego wi\u0119cej. Pojawia si\u0119 nawet my\u015bl, \u017ce jeste\u015bmy w stanie produkowa\u0107, jak chcemy i co tylko chcemy. Przez skupienie si\u0119 na aspektach technologicznych zapomnieli\u015bmy zupe\u0142nie o tym, co jest podstawowym filarem produkcji \u017cywno\u015bci \u2013 przyroda i \u015brodowisko, a wraz z ni\u0105 gleba, krajobraz, powietrze. Bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, a wi\u0119c r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 organizm\u00f3w otaczaj\u0105cych rolnika, ich relacje oraz funkcje graj\u0105 pierwszoplanow\u0105 rol\u0119 dla rolnika. Przywr\u00f3cenie ich znaczenia to jeden z element\u00f3w rolnictwa regeneracyjnego<\/strong>, a wi\u0119c takiego, kt\u00f3re naprawia i odtwarza utracone zasoby.<\/span><\/p>\n Gleba <\/strong><\/span><\/p>\n Rolnictwo regeneracyjne to nowe okre\u015blenie na taki spos\u00f3b gospodarowania, kt\u00f3ry prowadzi do odbudowy \u017cycia biologicznego na obszarze gospodarstwa. W efekcie takich dzia\u0142a\u0144 zyska\u0107 mo\u017ce rolnik \u2013 bo b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 osi\u0105ga\u0107 wy\u017cszy zysk mniejszym nak\u0142adem \u2013 a tak\u017ce przyroda. Pierwszym i najwa\u017cniejszym obszarem, kt\u00f3ry mo\u017cna w ten spos\u00f3b usprawni\u0107 to gleba.\u00a0 Zasiedlona jest ona przez miliony organizm\u00f3w, kt\u00f3rych znaczenie jest tak wielkie, \u017ce uznawane s\u0105 jako nieodzowna cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adowa gleby. Bez nich nie mog\u0142oby si\u0119 roz\u0142o\u017cy\u0107 nic co do niej trafia. Grzyby, bakterie, d\u017cd\u017cownice, a nawet krety odpowiadaj\u0105 za obieg materii pozwalaj\u0105c rozwija\u0107 si\u0119 kolejnym pokoleniom ro\u015blin. Zr\u00f3\u017cnicowanie i aktywno\u015b\u0107 organizm\u00f3w glebowych pozwala hamowa\u0107 rozw\u00f3j ro\u015blinnych patogen\u00f3w, stymulowa\u0107 rozw\u00f3j korzeni, zapewnia\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 pokarmu, zwi\u0119ksza\u0107 odporno\u015b\u0107 na stres.\u00a0 Powszechnie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce aktywno\u015b\u0107 i ilo\u015b\u0107 organizm\u00f3w glebowych ro\u015bnie wraz z ilo\u015bci\u0105 glebowej substancji organicznej. I tu niestety w wielu polskich gospodarstwach pojawia si\u0119 problem i zar\u00f3wno potencjalne znaczenie rolnictwa regeneracyjnego. W Polsce od lat obserwowany jest spadek ilo\u015bci glebowej materii organicznej. Do przyczyn nale\u017ca\u0142oby zaliczy\u0107 rezygnacj\u0119 z hodowli zwierz\u0105t, intensywn\u0105 upraw\u0119 p\u0142u\u017cn\u0105, upraw\u0119 ro\u015blin degraduj\u0105cych substancj\u0119. To ich efektem jest (1) erozja powietrzna- pojawiaj\u0105ce si\u0119 burze piaskowe nad polami; (2)erozja wodna – tworz\u0105ce si\u0119 sp\u0142ywy na stokach. Odnotowujemy, \u017ce ro\u015bliny wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie maj\u0105 trudno\u015bci ze wschodami w skutek powstawania skorupy lub s\u0105 nadto wra\u017cliwe na susz\u0119. Wiele praktyk, kt\u00f3re doskonale znamy, takich jak prawid\u0142owe zmianowanie ro\u015blin, uprawa mi\u0119dzyplon\u00f3w pomagaj\u0105 zahamowa\u0107 procesy degradacyjne, a stosowane d\u0142ugoterminowo regeneruj\u0105, tj. przywracaj\u0105 utracone zasoby.<\/span><\/p>\n fot.1. D\u017cd\u017cownice s\u0105 dobry wska\u017anikiem\u00a0 \u017cycia glebowego<\/span><\/p>\n Krajobraz<\/strong><\/span><\/p>\n Na mo\u017cliwo\u015bci produkcyjne danego pola wp\u0142yw ma nie tylko gleba, ale r\u00f3wnie\u017c krajobraz, kt\u00f3ry je otacza. Mo\u017cemy przedstawi\u0107 dwa skrajne przyk\u0142ady. Pierwszy, negatywny, w kt\u00f3rym w przestrzeni wyst\u0119puj\u0105 wy\u0142\u0105cznie wielkoobszarowe pola uprawne. Brak w nim las\u00f3w, miedz, oczek wodnych, pojedynczych drzew, nieu\u017cytk\u00f3w. Jednym s\u0142owem rolnicza pustynia. Drugi pozytywny w odbiorze typ krajobraz jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowany. Wyst\u0119puj\u0105 w nim wszystkie z wymienionych wy\u017cej element\u00f3w. Zabieraj\u0105 co prawda troch\u0119 przestrzeni produkcyjnej, ale za to zapewniaj\u0105 wiele istotnych funkcji. Wymie\u0144my kilka z nich.<\/span><\/p>\n Zr\u00f3\u017cnicowany krajobraz to ostoja bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci<\/strong> dzikiej flory i fauny. To tutaj ptaki, w tym te drapie\u017cne, znajduj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zak\u0142adania gniazd i \u017cerowania. Myszo\u0142\u00f3w, b\u0142otniak, pustu\u0142ka obserwuj\u0105 pola uprawne i wy\u0142apuj\u0105 gryzonie, z kt\u00f3rymi trudno sobie w jakikolwiek inny spos\u00f3b poradzi\u0107. Podobnie pliszki \u017c\u00f3\u0142te, skowronki czy dzierzby g\u0105siorki pomagaj\u0105 w redukcji szkodnik\u00f3w owadzich.<\/span><\/p>\n Pasy zadrzewie\u0144<\/strong> rozsiane w okolicy zmniejszaj\u0105 si\u0142\u0119 wiatru. Ogranicza to erozj\u0119 i podnosi lokalnie temperatur\u0119.<\/span><\/p>\n Oczka wodne<\/strong> pomagaj\u0105 w retencji wody, a tak\u017ce s\u0105 siedliskiem p\u0142az\u00f3w \u2013 \u017cab i ropuch \u2013 zjadaj\u0105cych owadzie szkodniki upraw.<\/span><\/p>\n Regeneracja polega na pozostawieniu gleb marginalnych, na przywr\u00f3caniu i urozmaiceniu element\u00f3w krajobrazu. Mog\u0105 by\u0107 to dzia\u0142ania mocno integruj\u0105ce w dotychczasowy uk\u0142ad. Nasadzenia drzew, wsp\u00f3\u0142rz\u0119dna uprawa ro\u015blin i drzew (agrole\u015bnictwo), tworzenie ekologicznych u\u017cytk\u00f3w zielonych. W efekcie korzystaj\u0105 r\u00f3\u017cne grupy zwierz\u0105t, tak\u017ce owady zapylaj\u0105ce.<\/span><\/p>\n Owady zapylaj\u0105ce <\/strong><\/span><\/p>\n To nie tylko pszczo\u0142a miodna, ale ca\u0142a, spora grupa owad\u00f3w. Dzi\u0119ki ich pracy otrzymujemy wy\u017csze plony, zw\u0142aszcza ro\u015blin oleistych i bia\u0142kowych. Szacuje si\u0119, \u017ce a\u017c 264 gatunki ro\u015blin uprawianych na \u015bwiecie jest ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo uzale\u017cnionych od zapylania, a oko\u0142o 1\/10 masy \u017cywno\u015bci na \u015bwiecie pochodzi z ro\u015blin zapylanych przez owady. Zatem miejsca ich liczniejszego wyst\u0119powania s\u0105 dobrem nas wszystkich. Uwielbiaj\u0105 kwietne \u0142\u0105ki, a czasami wystarczy w\u0105ski pas pe\u0142nej dzikich kwiat\u00f3w miedzy. Dobrostan zapylaczy istotnie zale\u017cy od odpowiedzialnego stosowania \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin. Warto je wi\u0119c stosowa\u0107 racjonalnie i odpowiedzialnie.<\/span><\/p>\n Bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 w naszym interesie<\/strong><\/span><\/p>\n Model rolnictwa, w kt\u00f3rym nast\u0119powa\u0142o stopniowe pogorszenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci gleby, uproszczenie krajobrazu i zmniejszanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci organizm\u00f3w potrzebuje zmiany i odwr\u00f3cenia proces\u00f3w, kt\u00f3re trwa\u0142y w ostatnich kilkudziesi\u0119ciu latach. Bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i jej znaczenie nie musi ju\u017c nigdy wi\u0119cej wyst\u0119powa\u0107 obok dzia\u0142alno\u015bci rolnika, a zosta\u0107 do niego w\u0142\u0105czona i wykorzystana. Cz\u0119sto efekt\u00f3w jej obecno\u015bci nie widzimy, bo jest zbyt zniszczona lub brak dla niej miejsca w funkcjonuj\u0105cych obecnie systemach produkcji. \u017beby to zmieni\u0107, w pierwszej kolejno\u015bci musimy zacz\u0105\u0107 od jej zregenerowania i rolnictwa regeneracyjnego, kt\u00f3re pozwoli to osi\u0105gn\u0105\u0107.<\/span><\/p>\n Dr in\u017c. Stanis\u0142aw \u015awitek \u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tereny rolnicze to nie tylko miejsce produkcji \u017cywno\u015bci. To tak\u017ce przestrze\u0144 do \u017cycia dla wielu organizm\u00f3w \u017cywych. Czas na lepsze po\u0142\u0105czenie wizji produkcji rolnej z ochron\u0105 i zachowaniem bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Co jest wa\u017cne? Wizja rolnictwa, spos\u00f3b w jaki prowadzona jest produkcja \u017cywno\u015bci, a nawet jego odbi\u00f3r spo\u0142eczny nieustanie si\u0119 zmieniaj\u0105. Technologie, stosowane zaledwie kilka lat temu, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":416,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[120],"tags":[],"class_list":["post-420","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ochrona-srodowiska-artykuly"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=420"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2275,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/420\/revisions\/2275"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/znaczenie-1.jpg\")
<\/span><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/znaczenie-2.jpg\")
\nfot. 2. G\u0105siorek pomaga rolnikowi w ograniczaniu gryzoni na polu<\/span><\/p>\n
\n<\/strong><\/span>Prof. dr hab. Piotr Tryjanowski
\n<\/strong><\/span>Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu<\/em><\/span><\/p>\n