{"id":2898,"date":"2026-04-14T10:34:33","date_gmt":"2026-04-14T08:34:33","guid":{"rendered":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/?p=2898"},"modified":"2026-04-15T10:43:07","modified_gmt":"2026-04-15T08:43:07","slug":"zyworodka-skarb-w-doniczce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/2026\/04\/14\/zyworodka-skarb-w-doniczce\/","title":{"rendered":"\u017bywor\u00f3dka \u2013 skarb w doniczce"},"content":{"rendered":"

Kwiaty doniczkowe ciesz\u0105 nas nie tylko swoim pi\u0119knem, ale wiele z nich posiada wspania\u0142e w\u0142a\u015bciwo\u015bci zdrowotne. Warto za\u0142o\u017cy\u0107 doniczkow\u0105 apteczk\u0119, \u017ceby ca\u0142y czas m\u00f3c korzysta\u0107 z dobrodziejstw natury. Decyduj\u0105c si\u0119 na ro\u015bliny, kt\u00f3re b\u0119dziemy mogli u\u017cywa\u0107 do poprawy naszego stanu zdrowia sprawimy, \u017ce kwiaty b\u0119d\u0105 nie tylko dekoracj\u0105 w naszym domu. Jedn\u0105 z ro\u015blin o niesamowitych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach prozdrowotnych jest \u017cywor\u00f3dka.<\/p>\n

\u017bywor\u00f3dka pochodzi z obszar\u00f3w Madagaskaru, jest ro\u015blin\u0105 gruboszowat\u0105, co ma wp\u0142yw na jej wymagania uprawowe. Najbardziej popularne odmiany to \u017cywor\u00f3dka Pinnata i Daigremonta. Od kilku lat w Polsce obie odmiany potocznie nazywa si\u0119 \u017cywor\u00f3dk\u0105 pierzast\u0105, jednak nieco r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie. \u017bywor\u00f3dka Pinnata ma cienkie li\u015bcie o jasnozielonym kolorze i jajowatym kszta\u0142cie. Li\u015bcie \u017cywor\u00f3dki Daigremonta s\u0105 mi\u0119siste, ciemnozielone o kszta\u0142cie zbli\u017conym do tr\u00f3jk\u0105ta. Charakterystyczne dla obu odmian \u017cywor\u00f3dek jest to, \u017ce na kraw\u0119dziach li\u015bci rozwijaj\u0105 si\u0119 rozmn\u00f3\u017cki. S\u0105 to male\u0144kie \u017cywor\u00f3dki, kt\u00f3re maj\u0105 korzenie, gdy zaczynaj\u0105 opada\u0107, tzn. \u017ce s\u0105 gotowe do samodzielnego wzrostu. Wystarczy je umie\u015bci\u0107 w doniczce z przepuszczalnym pod\u0142o\u017cem. W naturze \u017cywor\u00f3dka dorasta do 1,5 m wysoko\u015bci, w domowych warunkach zazwyczaj nie przekracza 90 cm.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u017bywor\u00f3dka (Fot. Pixabay.com\/pl)<\/em><\/p>\n

\u017bywor\u00f3dka jak ka\u017cdy sukulent gromadzi wod\u0119 w li\u015bciach, wymaga przepuszczalnego pod\u0142o\u017ca oraz du\u017cej ilo\u015bci \u015bwiat\u0142a. Ziemia w doniczce nie powinna by\u0107 mokra, tylko lekko wilgotna. \u017bywor\u00f3dka lepiej zniesie d\u0142u\u017csze okresy przesuszenia ni\u017c intensywne podlewanie. W zbyt mokrym pod\u0142o\u017cu korzenie zaczynaj\u0105 zagniwa\u0107 i ro\u015blina obumiera. W poradnikach dotycz\u0105cych uprawy mo\u017cna przeczyta\u0107, \u017ce \u017cywor\u00f3dka wymaga \u015bwiat\u0142a rozproszonego, ale w naszym klimacie spokojnie mo\u017cna postawi\u0107 j\u0105 na parapecie od po\u0142udniowej strony. Je\u015bli ro\u015blina nie b\u0119dzie dobrze nas\u0142oneczniona, p\u0119dy zaczn\u0105 si\u0119 wyd\u0142u\u017ca\u0107, z grubych stan\u0105 si\u0119 cienkie i wiotkie, li\u015bcie b\u0119d\u0105 drobne, blade i ro\u015blina przestanie wytwarza\u0107 dekoracyjne rozmn\u00f3\u017cki. Najwi\u0119kszy problem z dostarczaniem odpowiedniej ilo\u015bci \u015bwiat\u0142a jest zim\u0105, dzie\u0144 w naszym klimacie jest dla tej ro\u015bliny zdecydowanie za kr\u00f3tki. Je\u015bli posiadamy jasne pomieszczenie to \u017cywor\u00f3dka czu\u0142aby si\u0119 w nim najlepiej, ale musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce jest wra\u017cliwa na mr\u00f3z, a nawet ci\u0119\u017cko znosi temperatur\u0119 poni\u017cej 10\u00b0C. W kwestii nawo\u017cenia nie jest to ro\u015blina wymagaj\u0105ca, wystarczy nawozi\u0107 j\u0105 od wiosny do jesieni raz w miesi\u0105cu. Mo\u017cna stosowa\u0107 naw\u00f3z do sukulent\u00f3w, ale najlepiej b\u0119dzie stosowa\u0107 naturalne nawozy z uwagi na to, \u017ce mo\u017cemy wykorzysta\u0107 \u017cywor\u00f3dk\u0119 w celach leczniczych.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kwiatostany \u017cywor\u00f3dki<\/em><\/p>\n

\u017bywor\u00f3dk\u0119 mo\u017cemy stosowa\u0107 zar\u00f3wno wewn\u0119trznie, jak i zewn\u0119trznie. Sok zawarty w li\u015bciach dzia\u0142a bakteriob\u00f3jczo i przeciwzapalnie, dlatego b\u0119dzie idealny do walki z tr\u0105dzikiem. Sok mo\u017cna wykorzystywa\u0107 do przemywania zmienionych miejsc na sk\u00f3rze, a tak\u017ce w formie ok\u0142ad\u00f3w na rany czy oparzenia. Najwi\u0119cej substancji czynnych maj\u0105 ro\u015bliny w wieku od 2 do 5 lat. Zanim zetniemy li\u015bcie nie powinno si\u0119 podlewa\u0107 ro\u015bliny przez 5\u20137 dni. \u015aci\u0119te li\u015bcie nale\u017cy delikatnie umy\u0107, osuszy\u0107 r\u0119cznikiem i umie\u015bci\u0107 w papierowej torbie, bawe\u0142nianym lub lnianym woreczku i w\u0142o\u017cy\u0107 do lod\u00f3wki na kilka dni. Takie post\u0119powanie ma na celu pobudzi\u0107 do aktywno\u015bci zwi\u0105zki lecznicze ro\u015bliny. Oczywi\u015bcie mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c u\u017cy\u0107 li\u015bci \u015bwie\u017co \u015bci\u0119tych. Je\u015bli chcemy d\u0142u\u017cej przechowywa\u0107 wyci\u015bni\u0119ty sok lub miazg\u0119 li\u015bci, to trzeba go zakonserwowa\u0107 miodem lub alkoholem i trzyma\u0107 w ch\u0142odnym i ciemnym miejscu, czyli najlepiej w lod\u00f3wce. Nie ma sensu robi\u0107 du\u017cych zapas\u00f3w, skoro surowiec mamy pod r\u0119k\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u017bywor\u00f3dka Daigremonta w okresie letnim \u015bwietnie b\u0119dzie czu\u0142a si\u0119 na dworzu, w nas\u0142onecznionym miejscu<\/em><\/p>\n

Pomimo \u017ce naukowcy nie zbadali jeszcze wszystkich tajemnic \u017cywor\u00f3dki, to wiadomo, \u017ce zawiera ona warto\u015bciowe polisacharydy, flawonoidy, w\u015br\u00f3d nich cenn\u0105 kwercetyn\u0119, kwasy organiczne, katechiny i witamin\u0119 C. Zawiera r\u00f3wnie\u017c du\u017co soli mineralnych, np. selen, cynk, mied\u017a, wap\u0144 i wiele innych. Bardzo wa\u017cne s\u0105 enzymy o potwierdzonych przez nauk\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bciach leczniczych.<\/p>\n

Sok i miazga z li\u015bci maj\u0105 silne dzia\u0142anie bakterio-, grzybo- i wirusob\u00f3jcze. Niszcz\u0105 nawet odporne na antybiotyki bakterie ropotw\u00f3rcze (gronkowce i paciorkowce), ograniczaj\u0105 namna\u017canie si\u0119 chorobotw\u00f3rczych pierwotniak\u00f3w. \u017bywor\u00f3dka ma dzia\u0142anie przeciwzapalne i regeneracyjne w przypadku stosowania miejscowego na uszkodzon\u0105 czy zmienion\u0105 chorobowo sk\u00f3r\u0119. W przypadku stosowania doustnego regeneruje ca\u0142y organizm. Opr\u00f3cz wymienionych w\u0142a\u015bciwo\u015bci niezwykle wa\u017cne jest biostymuluj\u0105ce dzia\u0142anie \u017cywor\u00f3dki. Oznacza to, \u017ce aktywizuje uk\u0142ad odporno\u015bciowy do walki z infekcjami, jak przezi\u0119bienie, grypa, ale r\u00f3wnie\u017c z kom\u00f3rkami nowotworowymi. Pomaga r\u00f3wnie\u017c zregenerowa\u0107 organizm po zabiegach radioterapii i chemioterapii.<\/p>\n

Dobrym pomys\u0142em na codzienne przyjmowanie tej ro\u015bliny jest dodanie \u017cywor\u00f3dki do miodu lub zrobienie z niej syropu. Wystarczy dok\u0142adnie zmiksowa\u0107 li\u015bcie \u017cywor\u00f3dki, po\u0142\u0105czy\u0107 je z miodem i dobrze wymiesza\u0107. Zalecane proporcje to szklanka zmiksowanej \u017cywor\u00f3dki i 3 szklanki miodu. Taki mi\u00f3d nale\u017cy trzyma\u0107 w lod\u00f3wce, po 7\u201310 dniach nabiera zio\u0142owej mocy. Przed ka\u017cdym u\u017cyciem dobrze jest wymiesza\u0107 mi\u00f3d, najlepiej drewnian\u0105 \u0142y\u017ck\u0105. Stosowa\u0107 go kilka razy dziennie po 1 \u0142y\u017cce przez 3 tygodnie, potem zrobi\u0107 przerw\u0119 przez oko\u0142o 2\u20133 tygodnie. Je\u015bli stosujemy zapobiegawczo, to wystarczy taki mi\u00f3d stosowa\u0107 2 razy dziennie po 1 \u0142y\u017cce. Dzieciom podaje si\u0119 z tak\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 jak doros\u0142ym, tylko mniejsze ilo\u015bci, czyli po \u0142y\u017ceczce.<\/p>\n

Syrop uodparniaj\u0105cy mo\u017cna zrobi\u0107 z dowolnego, g\u0119stego soku, np. z czarnej porzeczki, aronii czy maliny. Nale\u017cy do 1,5 szklanki soku z owoc\u00f3w doda\u0107 p\u00f3\u0142 szklanki wyci\u015bni\u0119tego soku z li\u015bci \u017cywor\u00f3dki lub miazgi, 6 \u0142y\u017cek miodu oraz 2 \u0142y\u017cki zmielonego py\u0142ku kwiatowego. Podane sk\u0142adniki nale\u017cy dobrze wymiesza\u0107 i wstawi\u0107 do lod\u00f3wki. Po 5 dniach mikstura jest gotowa do stosowania w takiej ilo\u015bci i cz\u0119stotliwo\u015bci, jak \u017cywor\u00f3dkowy mi\u00f3d.<\/p>\n

Opisana \u017cywor\u00f3dka jest \u0142atwa w uprawie, bardzo ozdobna, ale r\u00f3wnie\u017c niezwykle warto\u015bciowa z uwagi na lecznicze w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Powinno si\u0119 znale\u017a\u0107 dla niej miejsce na parapecie w ka\u017cdym domu.<\/p>\n

Tekst i fot. Ilona Ole\u015b, KPODR<\/p>\n

Opracowano na podstawie:<\/p>\n

\u2013 Zbigniew T. Nowak \u201eZdrowie i odporno\u015b\u0107. Reaktywacja\u201d, Wydawnictwo Eureka, Warszawa 2018,<\/p>\n

\u2013 https:\/\/nabea.pl\/Zyworodka-zastosowanie-i-charakterystyka-blog-pol-1675774988.html,<\/p>\n

\u2013 https:\/\/www.poradnikzdrowie.pl\/zdrowie\/medycyna-alternatywna\/zyworodka-wlasciwosci-lecznicze-i-pielegnacyjne-aa-gadT-Ch6Z-AjXh.html,<\/p>\n

\u2013 https:\/\/www.fabrykasily.pl\/zdrowie\/zyworodka-wlasciwosci-lecznice-zastosowanie-przepisy,<\/p>\n

\u2013 https:\/\/www.dziendobryogrod.pl\/zyworodka-pierzasta?srsltid=AfmBOoqTL-Optink8rmwsukNJ1QPuTr9SX1hsdPSGJtaZsL-xWtNsl_d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kwiaty doniczkowe ciesz\u0105 nas nie tylko swoim pi\u0119knem, ale wiele z nich posiada wspania\u0142e w\u0142a\u015bciwo\u015bci zdrowotne. Warto za\u0142o\u017cy\u0107 doniczkow\u0105 apteczk\u0119, \u017ceby ca\u0142y czas m\u00f3c korzysta\u0107 z dobrodziejstw natury. Decyduj\u0105c si\u0119 na ro\u015bliny, kt\u00f3re b\u0119dziemy mogli u\u017cywa\u0107 do poprawy naszego stanu zdrowia sprawimy, \u017ce kwiaty b\u0119d\u0105 nie tylko dekoracj\u0105 w naszym domu. Jedn\u0105 z ro\u015blin o […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2899,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36,118,120],"tags":[],"class_list":["post-2898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-artykuly","category-ochrona-srodowiska-artykuly"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2898"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2898\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2903,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2898\/revisions\/2903"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}