{"id":2350,"date":"2025-09-30T13:20:50","date_gmt":"2025-09-30T11:20:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/?p=2350"},"modified":"2025-09-30T13:45:08","modified_gmt":"2025-09-30T11:45:08","slug":"nie-pal-smieci-trujesz-siebie-i-innych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/2025\/09\/30\/nie-pal-smieci-trujesz-siebie-i-innych\/","title":{"rendered":"Nie pal \u015bmieci! Trujesz siebie i innych."},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Z komina wydobywa si\u0119 ciemny, dusz\u0105cy dym, ma nieprzyjemny zapach, to znak, \u017ce kto\u015b w pobli\u017cu pali \u015bmieci w piecu. Dla wielu os\u00f3b to idealne rozwi\u0105zanie pozbycia si\u0119 niechcianych odpad\u00f3w i spos\u00f3b taniego ogrzewania domu. Do pieca trafia w\u0142a\u015bciwie wszystko. Spalany jest ka\u017cdy rodzaj odpad\u00f3w: torby foliowe, kartony po mleku, butelki plastikowe, ubrania, kolorowe gazety, stare meble, ramy okienne, a nawet opony. Niestety oszcz\u0119dno\u015b\u0107 ta jest jedynie pozorna. Po pewnym czasie mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119, \u017ce zaoszcz\u0119dzone pieni\u0105dze osoby te przeznacz\u0105 wkr\u00f3tce na kosztowne leczenie. Pal\u0105c \u015bmieci w domu trujemy siebie i swoich najbli\u017cszych.<\/p>\n

Podczas spalania odpad\u00f3w w piecach domowych emitowane s\u0105 szkodliwe substancje: py\u0142y powoduj\u0105ce zanieczyszczenie metalami ci\u0119\u017ckimi, truj\u0105cy tlenek w\u0119gla oraz tlenek azotu, kt\u00f3ry powoduje podra\u017cnienia, a nawet uszkodzenia p\u0142uc. W dymie znajduje si\u0119 dwutlenek siarki, chlorowod\u00f3r, cyjanowod\u00f3r oraz rakotw\u00f3rcze dioksyny. Truj\u0105ce dymy utrzymuj\u0105 si\u0119 na niskich wysoko\u015bciach, poniewa\u017c powstaj\u0105 z tzw. \u017ar\u00f3de\u0142 niskiej emisji, czyli niskich komin\u00f3w lub ma\u0142ych lokalnych kot\u0142owni. S\u0105 wdychane przez okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w, wnikaj\u0105 do gleby i w\u00f3d, wciskaj\u0105 si\u0119 szparami do naszych dom\u00f3w. Kominy cz\u0119sto zapychaj\u0105 si\u0119 sadz\u0105, co jest bardzo niebezpieczne, poniewa\u017c mo\u017ce to prowadzi\u0107 do zapalenia przewodu kominowego.<\/p>\n

<\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

<\/p>\n

fot. 1. Dym z komina<\/p>\n

Piece domowe nie s\u0105 przystosowane do spalania odpad\u00f3w, gdy\u017c odbywa si\u0119 to przy zbyt niskich temperaturach (200\u2013500\u00b0C). W profesjonalnej spalarni odpad\u00f3w sam proces spalania odbywa si\u0119 w o wiele wy\u017cszej temperaturze, a u\u017cywane piece wyposa\u017cone s\u0105 w odpowiednie filtry. W paleniskach domowych powinni\u015bmy spala\u0107 wy\u0142\u0105cznie te paliwa, dla kt\u00f3rych zosta\u0142y one zaprojektowane.<\/p>\n

Oto przyk\u0142ad niekt\u00f3rych substancji, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w dymie powstaj\u0105cym wskutek spalania odpad\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Co mo\u017cna pali\u0107 w piecach domowych poza opa\u0142em<\/o:p><\/span><\/b><\/p>\n<\/td>\n

\n

Czego nie wolno pali\u0107 w piecach domowych?<\/o:p><\/span><\/b><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

czyste drewno \u2013 bez farb, impregnat\u00f3w            i lakier\u00f3w<\/o:p><\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

przedmioty z tworzyw sztucznych: plastikowe torby, pojemniki i
butelki po napojach<\/o:p><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

czysty papier, tektura<\/o:p><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

zu\u017cyte opony, odpady z gumy<\/o:p><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

odpady z gospodarki le\u015bnej<\/o:p><\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

drewniane elementy pokryte lakierem, np. meble, p\u0142yty wi\u00f3rowe<\/o:p><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

odpady kory i korka<\/o:p><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

sztuczna sk\u00f3ra<\/o:p><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

trociny, wi\u00f3ry i \u015bcinki<\/o:p><\/span><\/p>\n

 <\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

baterie, ubrania, pieluchy<\/o:p><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n


<\/p>\n

 – Dioksyny<\/u><\/strong>, kt\u00f3re s\u0105 bardzo niebezpieczne.  Dawka dw\u00f3ch miligram\u00f3w dioksyn mo\u017ce zabi\u0107 wa\u017c\u0105cego 80 kilogram\u00f3w cz\u0142owieka. Zwi\u0105zki te s\u0105 rakotw\u00f3rcze, dzia\u0142aj\u0105 mutagennie, obni\u017caj\u0105 odporno\u015b\u0107 immunologiczn\u0105, os\u0142abiaj\u0105 proces wzrostu i powoduj\u0105 zaburzenia neurologiczne i hormonalne, powoduj\u0105 poronienia i wysypki alergiczne. Toksyczne dzia\u0142anie tych zwi\u0105zk\u00f3w polega na powolnym uszkadzaniu wielu narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych tj. w\u0105troby, nerek, rdzenia kr\u0119gowego i kory m\u00f3zgowej. Ponadto wytwarzane podczas spalania plastik\u00f3w dioksyny opadaj\u0105 na gleb\u0119, pola uprawne i wod\u0119, przedostaj\u0105 si\u0119 do w\u00f3d gruntowych, a tym samym do \u0142a\u0144cucha pokarmowego.<\/p>\n

– O\u0142\u00f3w,<\/u><\/strong> upo\u015bledza procesy syntezy hemoglobiny, negatywnie wp\u0142ywa na funkcjonowanie szpiku kostnego oraz w\u0105troby, a tak\u017ce obni\u017ca poziom witaminy D w organizmie.<\/p>\n

 – Kadm,<\/u><\/strong> niewielkie st\u0119\u017cenia tego pierwiastka wp\u0142ywa niekorzystnie na uk\u0142ad odporno\u015bciowy organizmu.<\/p>\n

 – Pary rt\u0119ci,<\/u><\/strong> powoduj\u0105 odczyny zapalne w p\u0142ucach. Przy zatruciach przewlek\u0142ych wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zaburzenia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, objawiaj\u0105ce si\u0119 dr\u017ceniem ko\u0144czyn, zmianami osobowo\u015bci, stanami depresji.<\/p>\n

Co dzieje si\u0119 w naszym organizmie, je\u015bli wdychamy szkodliwe substancje, kt\u00f3re powstaj\u0105 wskutek spalania odpad\u00f3w w piecach domowych:<\/p>\n

– Plastiki \u2013<\/strong> astma oskrzelowa, alergiczne zapalenie sk\u00f3ry, alergie pokarmowe, choroby nowotworowe, schorzenia uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia i uk\u0142adu nerwowego. Plastikowe butelki wrzucone do pieca podczas spalania uwalniaj\u0105 dodatkowo lotne zwi\u0105zki organiczne odpowiedzialne m.in. za b\u00f3le g\u0142owy, wysuszenie oczu, gard\u0142a i sk\u00f3ry.<\/p>\n

– Opony \u2013<\/strong> uwalniane s\u0105 dioksyny, kt\u00f3re uszkadzaj\u0105 narz\u0105dy wewn\u0119trzne w\u0105trob\u0119, p\u0142uca, nerki, powoduj\u0105 nowotwory, s\u0105 odpowiedzialne za problemy z p\u0142odno\u015bci\u0105. Tlenk\u00f3w azotu i dwutlenku siarki przyczyniaj\u0105 si\u0119 do schorze\u0144 uk\u0142adu oddechowego (m.in. astma, alergie), uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia (mia\u017cd\u017cyca, niewydolno\u015b\u0107 serca) czy uk\u0142adu nerwowego (choroba Parkinsona).<\/p>\n

– Meble \u2013<\/strong> emitowane py\u0142y i gazy przyczyniaj\u0105 si\u0119 do chor\u00f3b uk\u0142adu oddechowego: zapalenia b\u0142ony \u015bluzowej nosa, gard\u0142a i oskrzeli, astmy oraz nowotwor\u00f3w. Spalane farby i lakiery, kt\u00f3re pokrywaj\u0105 meble zawieraj\u0105 szkodliwe metale ci\u0119\u017ckie, np. rt\u0119\u0107.<\/p>\n

Palenie \u015bmieciami w piecach domowych to zagro\u017cenie dla zdrowia i \u017cycia cz\u0142owieka. To tak\u017ce wysokie kary finansowe. Wed\u0142ug prawa na osob\u0119 pal\u0105c\u0105 odpadami mo\u017ce by\u0107 na\u0142o\u017cony mandat w wysoko\u015bci od 20 do 500 z\u0142 (stra\u017c miejska\/gminna) b\u0105d\u017a kara grzywny w wysoko\u015bci do 5 000 z\u0142 w przypadku skierowania sprawy do s\u0105du. Zg\u0142oszenia o podejrzeniach spalania niedozwolonych substancji przyjmuje ca\u0142odobowo Stra\u017c Miejska. O tym, \u017ce spalanie \u015bmieci mo\u017ce odbywa\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w zak\u0142adach termicznego przekszta\u0142cania odpad\u00f3w, czyli spalarniach, a samodzielne spalanie odpad\u00f3w jest wykroczeniem, m\u00f3wi art. 191. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach: \u201ekto, wbrew przepisowi (…), termicznie przekszta\u0142ca odpady poza spalarni\u0105 odpad\u00f3w lub wsp\u00f3\u0142spalarni\u0105 odpad\u00f3w podlega karze aresztu albo grzywny”. Organem odpowiedzialnym za kontrole domowych palenisk jest stra\u017c miejska. W art. 379 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony \u015brodowiska czytamy, \u017ce: \u201emarsza\u0142ek wojew\u00f3dztwa, starosta oraz w\u00f3jt, burmistrz lub prezydent miasta sprawuj\u0105 kontrol\u0119 przestrzegania i stosowania przepis\u00f3w o ochronie \u015brodowiska w zakresie obj\u0119tym w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 tych organ\u00f3w”, organy te \u201emog\u0105 upowa\u017cni\u0107 do wykonywania funkcji kontrolnych pracownik\u00f3w podleg\u0142ych im urz\u0119d\u00f3w marsza\u0142kowskich, powiatowych, miejskich lub gminnych lub funkcjonariuszy stra\u017cy gminnych”.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

<\/p>\n

fot. 2. Pal\u0105c \u015bmieci w domu trujemy siebie i swoich najbli\u017cszych.<\/p>\n

Stra\u017c Miejska, po otrzymaniu zg\u0142oszenia o spadlaniu substancji niedozwolonych na podstawie stosownej ustawy i uprawnie\u0144 im nadanych maj\u0105 prawo wej\u015b\u0107 na teren nieruchomo\u015bci i sprawdzi\u0107 co jest spalane w piecu. Uprawnienia do kontroli daje stra\u017cnikom miejskim ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku \u2013 Prawo ochrony \u015brodowiska. Stra\u017cnicy podczas kontroli sprawdzaj\u0105 palenisko, mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c pobra\u0107 pr\u00f3bki popio\u0142u i przekaza\u0107 je do bada\u0144 laboratoryjnych. Rozdaj\u0105 tak\u017ce ulotki, na kt\u00f3rych m.in. przedstawione s\u0105 prawid\u0142owe sposoby rozpalania ognia, generuj\u0105ce jak najmniej dymu. W niekt\u00f3rych miastach stra\u017c miejsca prowadzi r\u00f3wnie\u017c okresowe, wyrywkowe kontrole z u\u017cyciem dron\u00f3w wyposa\u017conych w specjalne czujniki. Urz\u0105dzenie podlatuje do komina i pobiera pr\u00f3bk\u0119 spalin.<\/p>\n

Zastan\u00f3w si\u0119 wi\u0119c dwa razy, czy naprawd\u0119 op\u0142aca si\u0119 wrzuci\u0107 \u015bmieci do pieca! Powinni\u015bmy \u015bwiadomie \u017cy\u0107 ka\u017cdego dnia, przekazywa\u0107 innym informacje o tym, \u017ce spalanie \u015bmieci w domowych piecach i kot\u0142owniach jest \u017ar\u00f3d\u0142em zanieczyszcze\u0144, kt\u00f3re s\u0105 szkodliwe dla ludzi i otoczenia, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105.  <\/p>\n

<\/p>\n

Tekst: Natalia Czy\u017cewska-Sucho\u0144 KPODR w Minikowie<\/p>\n

<\/p>\n

Zdj\u0119cia: Natalia Czy\u017cewska-Sucho\u0144, Gazeta Z\u0142otoryjska<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/p>\n

Ustawa o odpadach z dnia 14 grudnia 2012.<\/p>\n

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony \u015brodowiska<\/p>\n

fundacjaarka@fundacjaarka.pl<\/a><\/p>\n

www. powietrze.podkarpackie.pl<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z komina wydobywa si\u0119 ciemny, dusz\u0105cy dym, ma nieprzyjemny zapach, to znak, \u017ce kto\u015b w pobli\u017cu pali \u015bmieci w piecu. Dla wielu os\u00f3b to idealne rozwi\u0105zanie pozbycia si\u0119 niechcianych odpad\u00f3w i spos\u00f3b taniego ogrzewania domu. Do pieca trafia w\u0142a\u015bciwie wszystko. Spalany jest ka\u017cdy rodzaj odpad\u00f3w: torby foliowe, kartony po mleku, butelki plastikowe, ubrania, kolorowe gazety, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2351,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36,118,120],"tags":[],"class_list":["post-2350","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-artykuly","category-ochrona-srodowiska-artykuly"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2350"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2360,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2350\/revisions\/2360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekologia.kpodr.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}