Barszcz Sosnowskiego groźny gatunek inwazyjny

Do niedawna wręcz niezauważalny, dziś wzbudza strach i wiele dyskusji – Barszcz Sosnowskiego.

To toksyczna roślina i alergizująca. Kontakt z nią może powodować oparzenia uważaj na nią.

Aż trudno uwierzyć, że roślina ta została sprowadzona z Kaukazu do Polski jako pasza dla bydła.

Z czasem okazało się, że roślina ta nie posiada wartości odżywczych, bydło dostawało biegunki, wewnętrznych krwotoków. Tym samym uznano, że Barszcz Sosnowskiego nie nadaje się jako roślina paszowa, niestety pozwolono mu dalej rosnąć, rozrastać się na coraz większe powierzchnie. I tak rozplenił się samoistnie na obszar całej Polski, w zasadzie jego okazy są w każdym województwie, a ich liczba stanowisk z roku na rok wzrasta. Można go spotkać na polach, nieużytkach, w pobliżu cieków wodnych .

Do niedawna wręcz niezauważalny, dziś wzbudza strach i wiele dyskusji – Barszcz Sosnowskiego. To toksyczna roślina i alergizująca. Kontakt z nią może powodować oparzenia uważaj na nią.

UNIKAJ GO… STANOWI ZAGROŻENIE DLA LUDZI…

We wszystkich częściach Barszczu Sosnowskiego- w meszku na łodygach i w liściach, również w korzeniach zawarty jest olejek eteryczny, szczególny wyczuwalny po jego roztarciu. Tym zapachem barszcz broni się przed owadami, ale okazuje się, że wodnisty sok jest szczególnie toksyczny dla ludzi. Przy udziale promieni słonecznych , w kontakcie ze skórą wywołuje oparzenia II i niekiedy III stopnia. Bolesne pęcherze i zaczerwienienie pojawiają się do 48 godzin po ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Objawy w postaci zaczerwienienia, ciemnych plam lub blizn mogą utrzymywać się na skórze przez kilka miesięcy a nawet lat. W skrajnych przypadkach może dojść do rozległej martwicy skóry. Inne negatywne skutki to: nudności, bóle głowy, wymioty a nawet urazy oczu. W upalne dni olejki eteryczne mogą transpirować z powierzchni rośliny i unosić się w powietrzu , w ten sposób do poparzeń może dojść nawet bez pośredniego kontaktem z barszczem.

Identyfikacja Barszczu Sosnowskiego

Na pierwszy rzut oka przypomina przerośnięty koper. Od 1 metra aż do 4 metrów wysokości, dojrzałe okazy charakteryzują się bardzo grubą łodygą ok. 10 cm średnicy- w wyższych partiach zielona w niższych wyraźnie widoczne purpurowe plamy. Łodyga dodatkowo pokryta jest meszkiem zawierającym olejki eteryczne. Liście barszczu dość szerokie, czasami o średnicy 150 cm , a wzdłuż brzegów mają krótkie zaokrąglone ząbki. Czasami porównywane są do liści rabarbaru. U dojrzałych osobników tej rośliny na ich szczycie widoczne są białe kwity zebrane w gęsty i rozłożysty baldach. Na jednej czasami może pojawić się nawet do 50 tysięcy kwiatów. Główny kwiatostan zwykle jest dużych rozmiarów, dochodzi do 0,5 metra średnicy. Jedna roślina wytwarza rocznie 20-40 tys. nasion przenoszonych przez wiatr i wodę, zalegają w glebie i zachowują zdolność do kiełkowania przez 5 lat, więc zabiegi eliminujące roślinę powinny być realizowane systematycznie przynajmniej przez 5 lat. Barszcz Sosnowskiego jest na tyle ekspansywną rośliną, że w miejscu jego występowania eliminuje inne gatunki roślin . Często powstają monokultury, które opanowuję nawet setki hektarów powierzchni. Korzenie tej rośliny mogą wrastać w glebę na głębokość aż 2 m i silnie się rozgałęzić. Dlatego są duże trudności by wyrwać ją z gleby, żeby zniszczyć. Poniżej zdjęcia zrobione w tym samym miejscu wykonane na przełomie miesięcy maj-lipiec 2015 w Minikowie. Formy niekoszone dorastają do gigantycznych rozmiarów.

Jak zwalczać…

Do tej pory nie znaleziono jeszcze skutecznej metody do zwalczania Barszczu Sosnowskiego. Najłatwiejszym sposobem w walce z Barszczem Sosnowskiego to metoda mechaniczna (koszenie, wykopywanie korzeni) , która przyniesie efekt jeżeli zniszczymy rozety jednoroczne i to jesienią. Walka jednak z tą rośliną jest bardzo trudna i często wieloletnia. Często wybierane są dwa sposoby zwalczania tych roślin: mazakowanie i koszenie. Barszcz można „zmęczyć” mechanicznie poprzez koszenie, ale należy robić to konsekwentnie minimum 4 razy w sezonie. Częstość koszenia jest zależna od intensywności wzrostu poszczególnych osobników tej rośliny. Koszenie należy wykonać w miarę blisko powierzchni gleby. Zabieg ten należy przeprowadzać przed ich owocowaniem by nie dopuścić do rozsiania nasion na znacznej powierzchni. Metoda mazakowa polega na punktowym stosowaniu roślin herbicydem najczęściej do tego celu stosowany jest środek chemiczny Rundup. Pozwala to selektywnie eliminować okazy, nie narażając innych roślin. Ważnym elementem takich zabiegów jest okres ich prowadzenia oraz powtarzalność w tym samym okresie. Należy pamiętać, że zabiegi herbicydowe można stosować tylko na obszarach nie objętych ochroną. Z doświadczeń wynika, że najlepsze rezultaty osiągano przy naprzemiennym stosowaniu powyższych metod tj. 4 – 5 koszenia oraz 2-3 mazakowania roślin w tym samym sezonie. Koszenia powinny się odbywać w maju, czerwcu, lipcu, pod koniec sierpnia oraz w październiku. Wszystko to zależne jest od intensywności odrostu. Okazy Barszczu Sosnowskiego należy sukcesywnie usuwać, nie dopuszczając do rozsiewania nasion. Droga do całkowitego zwalczenia barszczu Sosnowskiego jest niestety bardzo długa.

 

Opracowanie:

Agnieszka Dobosz-Idzik

Kujawsko-pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie

Zdjęcia wykonane w miejscowości Minikowie, gdzie zlokalizowane jest jedno z większych skupisk Barszczu Sosnowskiego. Autorzy zdjęć: Adam Kopowski, Agnieszka Dobosz-Idzik, Paulina Hennig

Źródła: www.natemat.pl , www.polki.pl, www.gdos.gov.pl, www.naukowawpolsce.pap.pl, www.barszczsosnowskiego.ur.krakow.pl, www.wigry.win.pl, www.wfosigw.gda.pl, www.wroclaw.pl,

Galeria:

{rokbox album=|ochrona| title=|barszcz| thumbsize=|150 113|}/images/ekologia/ochrona/barszcz/*{/rokbox}